ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳು? ವೈವಿಧ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ, ಆದರೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ

ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕತೆ” ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ—all these make India one of the most diverse societies in the world.

ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಇಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದರೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳು ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ನಮಗೆ ಇಲ್ಲ.

ಇದು ಕೇವಲ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಷಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸಮಾಜದ ಸಂರಚನೆ—ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು, ಅಥವಾ ನೊಮಾಡಿಕ್ ಸಮುದಾಯಗಳು—ಇವುಗಳ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ.

ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಇದ್ದರೂ:

ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆ
ಅವುಗಳ ಉಗಮ

ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ.

ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ Other Backward Classes (OBC) ಮತ್ತು Denotified and Nomadic Tribes (DNT) ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ ಮತ್ತು ನೊಮಾಡಿಕ್ ಸಮುದಾಯಗಳು

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 1871ರಲ್ಲಿ Criminal Tribes Act ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು “ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್” ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.

ನಂತರ:

1952ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು
ಆ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು “Denotified Tribes” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು

ಆದರೆ ಇಂದಿಗೂ:

ಎಷ್ಟು DNT ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ
ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು

ಎಂಬುದರ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ.

ಭಾಷೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ಆಲೋಚನೆ 1886ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು.

ಈ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು George Abraham Grierson ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ನಂತರ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ Grierson ನೀಡಿದ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ:

179 ಭಾಷೆಗಳು
544 ಉಪಭಾಷೆಗಳು

ಇವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಏಕೆ ಇಲ್ಲ?

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಭಾರತವನ್ನು “Union of States” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿ ಬಹುತೇಕ ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ.

ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ:

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಇಂದಿಗೂ ಭಾಷೆಗಳ ಕುರಿತು ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಜನಗಣತಿ (Census) ಡೇಟಾ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಜನಗಣತಿ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಭಾಷಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬದಲಾಗಿವೆ.

1961 ಜನಗಣತಿ

1,652 “ಮಾತೃಭಾಷೆಗಳು”

1971 ಜನಗಣತಿ

108 “ಭಾಷೆಗಳು”

2011 ಜನಗಣತಿ

1,369 “ಮಾತೃಭಾಷೆಗಳು”
121 “ಭಾಷೆಗಳು”

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ:

1961ರಿಂದ 2011ರವರೆಗೆ 283 ಮಾತೃಭಾಷೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ.

2021 ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

2021ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಜನಗಣತಿ ಈಗ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದು 2027ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಹೊಸ ಜನಗಣತಿ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲ ಆತಂಕಗಳಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

OBC ಸಮುದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಲ್ಲ
DNT ಸಮುದಾಯಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ

ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳೂ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

10,000 ಜನ ನಿಯಮ

ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಯಮ ಇದೆ.

ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು:

ಕನಿಷ್ಠ 10,000 ಜನರು ಆ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.

ಆದರೆ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಅದರ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ತತ್ವ

ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು:

Indo-Aryan
Dravidian
Sino-Tibetan
Austro-Asiatic

ಈ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಹೊಸ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ತತ್ವ

ಕೆಲವರು ಎಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಮೂಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ತತ್ವ ಪ್ರಕಾರ:

ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದು “Bharat Bhasha Parivar”
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ

ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ.

ಆದರೆ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತತ್ವಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲ.

ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯದ ಮಹತ್ವ

ಭಾರತದ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯ ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ಭಾಷೆ:

ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನ

ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಭಾಷೆಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಭಯಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಭಾರತವು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಈ ವೈವಿಧ್ಯದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರಣ ನಮಗೆ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸಮಗ್ರ ಡೇಟಾ ಇಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ.

ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಎರಡರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.