ಅಮೆರಿಕಾ–ಇರಾನ್ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ: ಮುಂದೆ ಏನು?

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ತನ್ನ ಸೈನಿಕ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ದಾಳಿ ಆದೇಶಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಒಂದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಗುರಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಸೈನಿಕ ತಾಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತಿಮ ಪರಿಣಾಮ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಊಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ. ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೈನಿಕ ಕ್ರಮ ಅನೇಕ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ 7 ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.

1️⃣ ಸೀಮಿತ ದಾಳಿ – ಆಡಳಿತ ದುರ್ಬಲ, ಆದರೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ?

ಅಮೆರಿಕಾ ಇರಾನ್‌ನ ರೆವಲ್ಯೂಶನರಿ ಗಾರ್ಡ್ಸ್ ತಾಣಗಳು, ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಗುರಿತಪ್ಪದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಈ ದಾಳಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಆಡಳಿತದ ಸೈನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ದುರ್ಬಲವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಇದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆರಂಭವೆಂದು ನೋಡಬಹುದು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ: ಆಡಳಿತ ಬದಲಾದರೆ ದೇಶ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಲಿಬಿಯಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ಆಡಳಿತ ಉರುಳಿದ ನಂತರವೂ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ಆಂತರಿಕ ಹೋರಾಟ, ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ, ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಬಹುದು.

2️⃣ ಆಡಳಿತ ಉಳಿಯಬಹುದು – ಆದರೆ ಧೋರಣೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು

ಇರಾನ್ ನಾಯಕತ್ವ ಸೈನಿಕ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸುವತ್ತ ಸಾಗಬಹುದು.

ಇದರಲ್ಲಿ:

ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು
ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು
ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸುವುದು

ಇದು ಒಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಧಾನದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಆಂತರಿಕ ಕಠಿಣಪಂಥೀಯರು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

3️⃣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿತ – ಸೈನಿಕ ಆಡಳಿತ ಉದಯ?

ದಾಳಿಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದರೂ, ಜನಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ದಿಕ್ಕು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಸೇನೆ ಮುಂದೆ ಬರಬಹುದು.

ಇರಾನ್ ರೆವಲ್ಯೂಶನರಿ ಗಾರ್ಡ್ಸ್ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂತಹ ಅಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಆಡಳಿತ ಉದಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದತ್ತ ಸಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದೇ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸರ್ಕಾರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಭವವಿದೆ.

4️⃣ ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿದಾಳಿ – ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ

ಇರಾನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಯಾವುದೇ ದಾಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯದೇ, ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾ ಸೈನಿಕ ತಾಣಗಳು — ಬಹರೇನ್, ಕತಾರ್ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳು — ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬೆಂಬಲಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಥವಾ ಜೋರ್ಡನ್ ಮೇಲೂ ದಾಳಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧವು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

5️⃣ ಹಾರ್ಮೂಜ್ ಜಲಸಂಧಿ – ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಡೆತ

ಹಾರ್ಮೂಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಭಾಗದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಾಗಣೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗ.

ಇರಾನ್ ಸಮುದ್ರ ಮೈನ್ಸ್ ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಸಾಗಣೆ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಬಹುದು.

ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:

ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ
ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆ
ದುಬಾರಿ ದರ (Inflation) ಹೆಚ್ಚಳ

ಇರಾನ್‌ಗೂ ಇದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ತೈಲ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

6️⃣ ನೌಕಾ ಸಂಘರ್ಷ – ಗಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರ ಸೈನಿಕ ಮುಖಾಮುಖಿ

ಮತ್ತೊಂದು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ನೇರ ನೌಕಾ ಸಂಘರ್ಷ.

ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೇಗದ ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ‘ಸ್ವಾರ್ಮ್ ಅಟ್ಯಾಕ್’ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ನೌಕಾ ಸಂಘರ್ಷವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

7️⃣ ಆಡಳಿತ ಕುಸಿತ – ಗೃಹಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶರಣಾರ್ಥಿ ಸಂಕಷ್ಟ?

ಇರಾನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 9 ಕೋಟಿ ಮೀರಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ನಾಯಕತ್ವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗೃಹಯುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಕುರ್ಡ್, ಬಾಲುಚ್ ಮತ್ತು ಅಜರ್‌ಬೈಜಾನಿ ಜನಾಂಗಗಳಂತಹ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇದರಿಂದ:

ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಯ ಭೀತಿ
ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳ ಹರಿವು
ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ

ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆತಂಕದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಏನು?

ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಬಹುದು
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು
ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಠಿಣಗೊಳ್ಳಬಹುದು
ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ

ಭಾರತದಂತಹ ಇಂಧನ ಆಮದು ಮಾಡುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ…

ಅಮೆರಿಕಾ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು. ಸೀಮಿತ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಇನ್ನೂ ಅನಿಶ್ಚಿತ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.